25, 26 en 27 mei in Rotterdam

Onderwijs Research Dagen


 

Kom over de brug voor vve, po en so!

Parallel aan ORD2016 worden drie middagen georganiseerd waarin onderwijsonderzoekers in gesprek gaan met de (Rotterdamse) onderwijspraktijk.  Per middag staat een andere doelgroep centraal.  Op woensdag 25 mei is dat de voor- en vroegschoolse educatie en het primair en speciaal onderwijs.

 

De inschrijving is gesloten.

 

Iedere middagdag is er een praktijk-keynote van een onderzoeker die het onderwijsveld een inspirerend perspectief vanuit de wetenschap aanreikt. Op woensdag is dat Prof. Dr. R. Fukkink, hoogleraar Taalwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam.

 

Keynote Met de blik op de toekomst: Kleine kinderen, grote verwachtingen

door Prof. Dr. Ruben Fukkink

De discussie over vve en de voorschoolse sector wordt volop gevoerd in de wetenschap, de politiek en de media en uiteraard ook in de praktijk. Ook zijn er beleidsstukken verschenen met een visie op de voor- en vroegschoolse periode. In deze lezing vatten we de actuele stand van zaken samen, waarbij we zoveel mogelijk visies en standpunten meenemen: Waar staan we nu? Vervolgens blikken we vooruit: Hoe verder met vve? En hoe verder met het jonge kind?

 

Programma

13.00 uur  Ontvangst en aanmelden - Van der Goot-building

13.30 uur  Keynote Prof. Ruben Fukkink -Van der Goot-building Zaal Tokyo

     m.m.v. Monique Marreveld

14.45 uur  Ronde 1 - Mandeville-building

15.45 uur  Pauze

16.00 uur  Ronde 2 - Mandeville-building

17.00 uur  Hapje & drankje

 

Inschrijven als deelnemer (voor 19 mei)

Datum                  Woensdag 25 mei 2016

Doelgroep          Professionals uit vve, bao en so

Tijd                        13.00-17.30 uur

Locatie                 Erasmus Universiteit, Rotterdam (ontvangst Van der Gootbuilding)

Kosten                  € 90,-

Korting                 Professionals uit het Rotterdamse onderwijs kunnen gratis* deelnemen

Informatie          Cursus- en conferentiebureau CED-Groep, ord2016@cedgroep.nl 

 

* Als u zich heeft opgegeven maar niet deelneemt aan het Kom over de brug, verplicht u zich om alsnog de kosten van € 90,- te betalen.

 

Sessiekeuze

Vanuit de Kenniswerkplaats Rotterdams Talent  is het volgende programma samengesteld waarbij u een keuze kunt maken uit de volgende sessies:

 

RONDE 1    14.45 - 15.45 uur

 

Leerkrachtgedrag - workshop

De mediërende rol van peer percepties van de leerkracht-leerlingrelatie

door Marloes Hendrickx, Universiteit Utrecht

Sommige leerlingen liggen niet zo goed in de groep. Ze hebben weinig vrienden of worden onaardig gevonden. Hoe draagt de leerkracht met alledaagse interactie bij aan deze situatie? In deze sessie gaan we in op het positieve of negatieve spotlight dat de leerkracht zet op de leerling en de effecten die dat heeft op de sociale positie van het kind.

 

Motivatie om te leren - presentatie

Het motiveren van leerlingen met verschillende achtergrondkenmerken en prestatieniveaus

door Desirée Weijers en Lisette Hornstra, Universiteit Utrecht

Tijdens deze presentatie wordt in gegaan op de vraag hoe leerkrachten leerlingmotivatie kunnen vergroten. Beter gezegd: hoe kunnen leerkrachten een omgeving scheppen waarin leerlingen zichzelf kunnen motiveren? Onderzoekers hebben in samenwerking met docenten een training ontwikkeld gericht op het bieden van autonomie-ondersteuning in combinatie met structuurdifferentiatie. Deze training is gegeven aan basisschool- en VMBO-leerkrachten. De eerste resultaten worden besproken, gericht op de vraag of de training effectief is in het verhogen van de intrinsieke motivatie en het prestatiegedrag van alle leerlingen. Hierbij wordt de invloed van de etnische, sociaaleconomische achtergrond en prestatieniveaus van leerlingen in beschouwing genomen.

 

Ouderbetrokkenheid – workshop

Het begin allemaal bij de ouder-kind interactie: samenwerken met laaggeletterde ouders en het versterken van de taalstimulering thuis.

door Martine van der Pluijm, onderzoeker en docent bij Hogeschool Rotterdam, Nicole Vinke, leerkracht Obs Bloemhof, Ellen Visser, leerkracht en medewerker ouderbetrokkenheid Pcb Willem van Oranje, Senem Tekin, projectmedewerker Thuis in Taal bij Hogeschool Rotterdam

Tijdens het eerste deel van deze workshop presenteren de onderzoeker en de leerkrachten de kennis en ervaringen die zij hebben opgedaan in de samenwerking met laaggeletterde ouders en het versterken van de taalstimulering thuis. De basis hiervoor is de handreiking met de naam Thuis in Taal die door de onderzoeker samen met de scholen is ontwikkeld. Het tweede onderdeel is een interactief deel, waarin ervaringen worden uitgewisseld met de deelnemers en nagedacht wordt over hoe deze kennis gebruikt kan worden om de samenwerking tussen scholen en ouders verder te versterken. Hierbij gaan we dieper in op de problematiek van laaggeletterdheid en meertaligheid en de mogelijkheden van leerkrachten om een ondersteunende rol te vervullen.

 

Wetenschap in de praktijk - workshop

Kennisbenutting door leraren

door Anje Ros, Patrick van Schaik, Wouter Schenke, Carlos van Kan en Janneke van  der Steen, Fontys Hogescholen

Het gebruik van wetenschappelijke kennis door leraren voor het verbeteren van het onderwijs is niet eenvoudig. In deze workshop leggen we instrumenten en werkwijzen voor vanuit drie onderzoeksprojecten, die laten zien hoe leraren bestaande kennis kunnen gebruiken. Aan de orde komen vragen als:

- Wat is een onderzoekende houding en hoe kun je dat ontwikkelen?

- Hoe geef je leiding aan onderzoek in de school en hoe betrek je daar het hele team bij?

- Op welke manieren bevorder je kennisbenutting bij het samen ontwerpen van lessen?

Deelnemers aan deze workshop krijgen tools en ideeën aangereikt hoe ze een onderzoekende houding kunnen stimuleren bij zichzelf en collega’s. Daarbij gaan we in op het belang van de school als lerende organisatie, met een stimulerende en faciliterende schoolleiding. We geven de ruimte om eigen ervaringen en good practices uit onderzoek uit te wisselen.

 

Inzichten uit de onderwijspsychologie – interactieve presentatie

Plaatje, lezen of iets horen: wat onthoud je het best?

door Celeste Meijs/Petra Hurks, Open Universiteit

Maakt het uit op welke manier informatie wordt aangeboden? Wanneer onthoud je meer: als verbale informatie als plaatje aangeboden wordt, of wanneer je het hoort of wanneer je het leest? Kom naar deze interactieve presentatie en ervaar hoe het is om zelf een verbale leertest te doen met verschillende aanbiedmodaliteiten (plaatjes, auditief aangeboden woorden of geschreven woorden) en ontdek wat de uitkomsten ervan ons kunnen leren. Discussieer mee over wat de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van prestatiemodaliteit op verbaal leren zouden kunnen betekenen voor de onderwijspraktijk.

 

Schrijfvaardigheid – workshop

Tekster: Een wetenschappelijke impuls voor het schrijfonderwijs

door Monica Koster & Renske Bouwer, Universiteit Utrecht

Aan het eind van de basisschool is slechts 30% van de leerlingen in staat om schriftelijk een boodschap goed over te brengen. Om dit te verbeteren lanceren wij Tekster, een lesmethode voor schrijfvaardigheid gebaseerd op wetenschappelijk bewezen didactieken. Tekster is getest door 144 leerkrachten en bijna 3000 leerlingen. De resultaten laten zien dat Tekster effectief is: leerlingen gaan na 4 maanden maar liefst 1½ leerjaar vooruit. In deze sessie geven we een sneak-preview van de methode door middel van een voorbeeldles en filmfragmenten. Ook gaan we in op de cruciale rol van de docent in het geven van effectief schrijfonderwijs.

 

Ouderbetrokkenheid – gebaande paden

Ouders en leraren als partners. Is dat de realiteit?

door Geke Klapwijk, Hogeschool Utrecht

Wat zijn ideeën van ouders en leraren over de samenwerking die zij ontwikkelen? Dat is een belangrijke vraag in dit onderzoek. Deze ideeën zijn tot nu toe verzameld op drie verschillende scholen. Dit levert waardevolle inzichten op. Dat er verschillen tussen leraren zijn in de manier waarop ze met ouders samenwerken merken we in de praktijk wel. Ook ouders stellen zich verschillend op in de relatie met de leraar. Welke ideeën over elkaars rollen en taken gaan daar achter schuil? Dat staat centraal in deze sessie. We delen eerste resultaten en denken met de deelnemers na over de betekenis van dit onderzoek voor de praktijk.

 

Cultuuronderwijs – interactieve presentatie

Cultuuronderwijs als volwaardig deel van het curriculum

door Astrid Rass en Lenie van den Bulk, LKCA

Barend van Heusden, Astrid Rass en Jeroen Tans zijn de auteurs van het boek Cultuur². Een basisboek voor pabo-studenten en leerkrachten in het basisonderwijs dat gaat over cultuur en cultuuronderwijs.

Cultuur2 biedt een theorie die inzicht geeft in wat cultuur is, welke bouwstenen van cultuur je kunt onderscheiden en hoe die met elkaar samenhangen. Het boek rijkt een fundamenteel denkkader aan voor cultuuronderwijs, waar een gemeenschappelijke taal uit voortvloeit. Deze taal werkt in alle leergebieden. Je krijgt handvatten aangereikt, die je nodig hebt om vanuit een visie op je school en in je groep passend cultuuronderwijs te maken. Tijdens de bijeenkomst gebruiken we materiaal uit het boek om het gesprek te voeren over het kader en de praktijk van cultuuronderwijs die bijdraagt bij aan ontwikkeling van leerlingen, en hoe!

 

Speciaal Onderwijs – interactieve presentatie

Cognitieve prestaties en sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen in het S(B)O

door Guuske Ledoux en Anne Regtvoort, Kohnstamm Instituut/Universiteit van Amsterdam

Vanwege passend onderwijs is het van belang om te weten hoe het gaat met leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben in het onderwijs. Dank zij het cohortonderzoek COOL5-18 hebben  we daarin al sinds een aantal jaren inzicht voor leerlingen in het regulier basisonderwijs. Maar voor het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs bestonden lange tijd geen landelijke cijfers. Nu is dat wel het geval, dank zij het aanvullende cohortonderzoek COOL Speciaal. Hierin zijn voor verschillende typen speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs (cluster 2, 3, 4) en het speciaal basisonderwijs gegevens verzameld over prestaties taal en rekenen en verschillende aspecten van het sociaal-emotioneel functioneren. In deze sessie laten we enkele resultaten zien uit dit onderzoek en maken we vergelijkingen met het basisonderwijs, bijvoorbeeld met de leerlingen die daar een ‘rugzak’ hadden. We gaan met de deelnemers in gesprek over de interpretatie van die resultaten, in het licht van de aloude discussie: waar zijn (welke) leerlingen beter af: in het regulier of in het speciaal onderwijs?

 

RONDE 2 16.00 – 17.00 uur

 

Samenwerkend leren – op verkenning

Samenwerkend leren: Wat kun u als docent (beter niet) doen?

door Jeroen Janssen en Anouschka van Leeuwen, Universiteit Utrecht

Samenwerkend leren wordt gezien als een succesverhaal. Als docent heeft u veel invloed op het al dan niet slagen van deze werkvorm. Het afgelopen jaar is een literatuurstudie uitgevoerd naar de effectiviteit van begeleidingsstrategieën tijdens samenwerkend leren. In deze sessie zullen daarvan de voorlopige resultaten gepresenteerd worden. Daarna gaan wij graag in gesprek met de deelnemers om te bepalen op welke manier deze resultaten het beste vertaald kunnen worden naar een breed publiek. Tot de mogelijkheden behoren bijvoorbeeld het ontwikkelen van korte kennisclips en een docenthandleiding met ‘best practices’.

 

Inzichten uit de onderwijspsychologie – interactieve workshop

Een kwestie van goed oefenen

door Huib Tabbers, Peter Verkoeijen en Gerdien van Eersel, Erasmus Universiteit Rotterdam

Wij doen onderzoek naar oefenstrategieën voor het beter onthouden en begrijpen van lesstof, gebaseerd op kennis over het geheugen. Maar hoe gebruik je deze strategieën op een effectieve manier in de klas? Dit vereist niet alleen kennis van de strategieën zelf, maar ook creativiteit en affiniteit met lesgeven. In deze workshop laten we eerst een aantal strategieën zien en geven uitleg over ons onderzoek. Daarna dagen wij het publiek uit om met ons te bedenken hoe zij de door ons onderzochte oefenstrategieën zouden toepassen in de klas. Met deze ideeën hopen we zowel onderzoek als praktijk te inspireren!

 

Passend onderwijs – presentatie

Een verrijkende blik op evaluatie en de (inter)nationale praktijk

door Guuske Ledoux (Kohnstamm Instituut), Karien Coppens (Universiteit Maastricht) en Selene Fagel (Inspectie van het Onderwijs).

Sinds 1 augustus 2014 is de Wet Passend Onderwijs van kracht. Tijdens de workshop wordt vanuit internationaal en nationaal perspectief ingegaan op de invoering van passend onderwijs.

Daarnaast zullen de bevindingen op interactieve wijze met de deelnemers van de workshop worden geduid.

 

Culturele diversiteit - workshop

Is het moeilijker om les te geven in cultureel diverse klassen?

door Jolien Geerlings, Universiteit Utrecht

Leerkrachten geven steeds vaker les in multiculturele klassen; hun leerlingen hebben vaak veel verschillende culturele achtergronden. Dat kan een verrijking zijn, maar het kan ook leiden tot uitdagingen door bijvoorbeeld miscommunicatie. In deze sessie gaan we perspectieven vanuit wetenschappelijk onderzoek samenbrengen met inzichten van professionals uit het onderwijs. Waar liggen de uitdagingen in multiculturele klassen? Hoe maken we diversiteit bespreekbaar? Wat is rol van de leerkracht hierin? We gaan deze facetten gezamenlijk onderzoeken door

 

Zelfsturend leren - verkenning

Met leraren aan de slag voor meer zelfsturing in het onderwijs

door Patrick Sins en Ineke Vermeulen, Saxion

Zelfsturend leren is cruciaal voor het leren van leerlingen. Verschillende studies geven echter aan dat zelfsturend leren in het basisonderwijs nauwelijks op gang komt. Vanuit dit knelpunt zijn onderzoekers van Saxion en het Welten-instituut van de Open Universiteit een samenwerking aangegaan met negen basisscholen. Doel van onze samenwerking is dat het zelfsturend leren van leerlingen op deze scholen effectief wordt bevorderd door het opleveren van een beproefde professionaliseringsaanpak voor leraren. Tijdens de ORD bediscussiëren onderzoekers en onderwijsprofessionals de wijze waarop de instructie van zelfsturend leren kan worden gerealiseerd en hoe de effectiviteit van de aanpak zal worden bepaald.

 

Hersenonderzoek – workshop

Leen ons je brein! Denk mee over de vertaalslag van hersenonderzoek naar de onderwijspraktijk.

door Sandra van Aalderen, Universiteit Twente en  Sandy van Spronsen

Docenten hebben vaak weinig kennis van wat er in de hersenen gebeurt als we leren. Dit terwijl we steeds meer kennis verkrijgen over de werking van ons brein door cognitief en neuro-cognitief onderzoek. De grote vraag is óf en hoe we deze kennis kunnen gebruiken in het onderwijs. In deze workshop ga je samen met andere leerkrachten en de onderzoeker brainstormen over hoe je een aantal kenniselementen uit de cognitieve (neuro-) wetenschappen zou kunnen vertalen naar praktische handvatten of toepassingen binnen je eigen onderwijspraktijk. We zoeken kritische en creatieve leerkrachten die een actieve bijdrage willen leveren. Max aantal deelnemers = 12.

 

Ouderbetrokkenheid – gebaande paden

Educatief partnerschap in groep 1 en 2 met VVE Thuis: good practices, knelpunten en verduurzaming

door Eke Krijnen & Sanneke De La Rie, Erasmus Universiteit Rotterdam/Hogeschool Rotterdam

Hoe kunnen scholen ouders betrekken bij het onderwijs in de groepen 1 en 2? Welke rol kan een ouder-kindprogramma daarin spelen? En hoe veranker je ouderbetrokkenheid in de dagelijkse routine van een school? In deze sessie bespreken we dit soort vragen aan de hand van presentaties over twee lopende onderzoeken naar het ouder-kindprogramma VVE Thuis. We gaan met een ervaren leerkracht in gesprek over good practices en knelpunten bij de implementatie van VVE Thuis in de school. Teamleden van een basisschool uit Rotterdam delen hun ervaringen met het werken in een professionele leergemeenschap gericht op de duurzame verankering van VVE Thuis en ouderbetrokkenheid in de gehele schoolorganisatie.

 

Leerkrachtvaardigheden voor beginnende leerkrachten – presentatie 

Twinkling stars, Begeleiding beginnende leerkrachten

door Inge Stoker en Jozefien Bos

Uit onderzoek blijkt dat veel startende leerkrachten uitvallen in de eerste vijf jaar. De projectgroep Begeleiding Beginnende Leerkrachten heeft een ontwerponderzoek uitgevoerd in 2014-2015 waarbij een ontwerp van begeleiding beginnende leerkrachten is gemaakt.Dit ontwerp wordt in schooljaar 2015-2016 uitgetest bij starters die op scholen werken in Rotterdam. Graag delen we met u de resultaten van het onderzoek en gaan we met u in gesprek over succesvolle aanpakken bij begeleiden van startende leerkrachten.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ORD2016

25, 26 en 27 mei 2016

   @ord2016

 

Bekijk de filmpjes over de genomineerden voor de prijs voor de beste begeleider, het beste ps-artikel en het beste proefschrift.

 

Bekijk de film over het brugprogramma @ORD2016: Kom over de Brug!

 

Bekijk de sfeerimpressie van fotograaf Jan van der Meijde.

 

Bekijk de tweetwall ORD2016.